IP-waarde uitgelegd: IPX4, IPX7 en IP68

Kort antwoord

Het eerste cijfer gaat over stof, het tweede over water; een X betekent dat er op dat punt niet is getest. IPX4 dekt spatwater uit elke richting, IPX7 een korte onderdompeling in ondiep water en IP68 stofdicht plus langduriger onderdompeling volgens opgave van de fabrikant. De waarde geldt voor een nieuw exemplaar in schoon water en zegt niets over zweet, zeewater, chloor of een koptelefoon van twee jaar oud.

Wat de cijfers betekenen

IP staat voor Ingress Protection, een classificatie uit de internationale norm voor behuizingsbescherming. Het eerste cijfer loopt van 0 tot 6 en beschrijft vaste deeltjes, waarbij 6 stofdicht is. Het tweede cijfer loopt van 0 tot 9 en beschrijft water, van druppels tot onderdompeling en stoomstralen. Ontbreekt een van de twee, dan schrijft de fabrikant een X: IPX7 betekent dus niet dat het model stofdicht is, alleen dat het daar niet op is beproefd.

Belangrijk is dat de reeks niet cumulatief is aan de bovenkant. Een model met IPX7 is getest op onderdompeling, maar niet noodzakelijk op een waterstraal onder druk; dat is de aparte klasse IPX5 en IPX6. Een koptelefoon die IPX7 haalt, kan dus een dompeling in een emmer overleven en toch bezwijken onder de douchekop.

Wat er in de test gebeurt

De proef vindt plaats met leidingwater op kamertemperatuur, met een product dat net van de band komt, in een statische opstelling en gedurende een vastgelegde tijd. Er zit geen beweging in, geen temperatuurwissel, geen zeep en geen zout. Dat is precies waarom de classificatie zo slecht overdraagbaar is naar het echte leven: bij het sporten schommelt de temperatuur, wat lucht in de behuizing laat uitzetten en krimpen en zo vocht naar binnen trekt langs de drukvereffeningsmembranen die elke koptelefoon nodig heeft om geluid te maken.

Daar komt veroudering bij. Rubberen pakkingen en de dunne membranen achter de openingen verliezen elasticiteit door uv-licht, uitrekken, huidvet en herhaald opdrogen. De IP-waarde is een momentopname van de fabriek. Bij een model van twee jaar oud met dagelijks zweet is de werkelijke bescherming lager, zonder dat je dat aan de buitenkant ziet.

Waarom zweet erger is dan water

Zweet bestaat voor een groot deel uit water, maar het bevat ook natriumchloride, melkzuur, ureum en huidvetten. Zout maakt de vloeistof geleidend, waardoor er tussen twee laadcontacten met spanning een kleine elektrolytische reactie op gang komt die het metaal aantast. Het water verdampt vervolgens en laat kristallen achter die vocht blijven aantrekken. Het proces is dus cumulatief: elke sportsessie voegt iets toe, en op een gegeven moment maakt een dopje geen contact meer in de case. Afspoelen met zoet water en droogwrijven doorbreekt die cyclus, precies zoals beschreven bij koptelefoon schoonmaken.

Chloorwater en zeewater zijn om dezelfde reden agressiever dan de testvloeistof. Fabrikanten van zwemmodellen schrijven daarom vrijwel altijd voor om na gebruik af te spoelen. Laad nooit een koptelefoon die nog vochtig is: stroom plus zoutresidu is exact de combinatie die corrosie versnelt.

Waterschade en garantie

Waterschade wordt door de meeste fabrikanten uitgesloten, en veel modellen hebben inwendige indicatoren die verkleuren bij vocht. De redenering is dat het geen fabricagefout is maar gebruik buiten de opgegeven grenzen. Blijkt een model zijn eigen classificatie niet te halen bij normaal gebruik, dan is dat wel degelijk een gebrek en niet je eigen schuld; hoe je dat aankaart en bij wie, staat bij garantie en retourrecht. Vocht dat al binnen zit, tast bovendien de accu en de laadcircuits aan, wat de speelduur onvoorspelbaar maakt zoals beschreven bij accuduur verlengen.

Wat dit voor jouw aankoop betekent

Voor sportkoptelefoons is IPX4 het praktische minimum en is afspoelbaarheid belangrijker dan een hoger cijfer. Wil je echt zwemmen, dan heb je een zwemkoptelefoon nodig met interne opslag, want radiogolven dringen nauwelijks door water heen en een hoge IP-klasse verandert daar niets aan. Loop je buiten in de regen, dan volstaat een spatwaterbestendig model uit de gids voor hardlopen. Bij true wireless oordopjes let je er nog op of de case zelf ook een classificatie heeft, want die is er meestal niet en dat is juist het onderdeel dat corrodeert.

Wat je kunt negeren

Een hoger tweede cijfer is geen kwaliteitskeurmerk en zegt niets over geluid, bouwkwaliteit of levensduur. Negeer ook termen als waterproof, waterdicht of zweetbestendig zonder bijbehorende classificatie: die woorden zijn niet beschermd en betekenen op zichzelf niets. Rijstkorrels helpen niet bij een natte koptelefoon; ze nemen minder vocht op dan gewoon drogen aan de lucht en laten stof achter. Meer onderhoudsadvies vind je in de kennisbank.